enkonduketo al persa skribarto, http://purl.org/net/skrib02, © 2001-2005, abdola kjai

iloj
kalamo

al la ĉefpaĝo

konsisto

la tradicia skribilo en arab-skribaj landoj estas la kalamo. nuntempe ĝin uzas plu belskribistoj. ĝin oni preparas el tubo de marĉa vegetaĵo nomata fragmito.

diverse larĝaj fragmitaj kalamoj

diverse larĝaj fragmitaj kalamoj kaj unu ligna spatelo – la spatelo estas la plej dekstra ilo. ĝi strekas kun 1,5 cm-a larĝo. ĝia ekstremo estas formita simile al tiu de kalama beko.

en irano bonaj fragmitoj por skribado venas precipe el la distrikto de la urbo dezfulo. tiu urbo proksimas al la delto de rivero eŭfrato, kiu limas inter irako kaj irano. en la kampoj oni senfoliigas la ankoraŭ kreskantajn tigojn, por ke sunlumo firmigu ilin. post kolektado oni sekigas la tubojn dum 6 monatoj en fermitaj budoj.

ankaŭ iuj bambuoj taŭgas por kalamoj, se ili nur ne tro malmolas.

preparo

la skriban ekstremon oni nomas beko. ĝin oni tranĉas en la alĉiela, pli firma ekstremo de la tubo.

por la tranĉado oni uzas kalamtranĉilon kaj tranĉapogilon (pri kiuj vidu la paĝon de kalamtranĉilo).

kalampreparo konsistas el la sekvaj agoj:

  1. malfermo: per unu malrapida, oblikva, kurba tranĉo oni estigas la tianoman ventron kun ekstrema beko
  2. mallarĝigo: oni forigas iom da materio ambaŭflanke de la beko, ke ĝi larĝu proksimume du kvinonojn de la tuba tramezuro
  3. maldikigo: oni forigas iometon da materio de sur la dorso de la beko por faciligi la sekvan ortigon
  4. ortigo kaj fajlo: tenante la ventron de la beko sur la tranĉapogilo, oni surmetas la klingon de la kalamtranĉilo kaj per abrupta premo netigas la ekstremon; poste oni milde skrapas la du flankojn de la beko por ilin obtuzigi
  5. fendado: oni faras fendeton meze de la beko facilige por la inkofluo
  6. senvandigo: oni forigas la internajn vandojn de la tubo por ke inka malseko ne kaŭzu enan putradon.
kalampreparado

kalam-preparado –
0 - fragmita tubo - 1 - malfermo -
2 - mallarĝigo - 3 - maldikigo -
4 - ortigo, fajlo - 5 - fendado.

kvankam temas ĉi-supre pri ortigo, la pinto de la beko ne vere ortas al la tubo. vidite de supre ĝi oblikvas supren de maldekstro al dekstro. por la persa stilo, tiu oblikvo apenaŭ videblas. por aliaj stiloj de araba skribarto ĝi pli fortas.

post horoj da uzado la beko foruziĝos. oni retranĉos iom pli malalte. kalamo – simile al ligna krajono – mallongiĝas pro uzado.